Koffieproductie werkt een beetje anders dan de productie van andere commodities. Een substantieel deel van de koffieproductie gebeurt door smallholder producenten (<5ha). Op zichzelf hebben ze weinig marktmacht, ALS ze al een gelijke toegang hebben tot de markt.
Veel koffieboeren krijgen gewoonweg minder geld voor hun bonen dan het hen kost om ze te telen, plukken en verwerken. Lang kan een koffieboer(in) dat niet volhouden. Wanneer dit aanhoudt, gaan ze andere opties onderzoeken. Zo stoppen boeren soms zelfs helemaal met het telen van koffie, ten voordele van andere gewassen die financieel meer opleveren. Of, en dit is een slechte optie, kiezen ze voor efficiëntiewinsten door automatisch te plukken, waarbij zowel rijpe als onrijpe bessen samen van de struik gehaald worden, wat de kwaliteit van de koffie enorm beïnvloedt.
Erger nog, vaak zie je ook dat teeltwijzen worden geprefereerd die misschien meer bonen (van mindere kwaliteit) in totaal opleveren, maar waarbij men meestal ook schade toebrengt aan de zone waar men teelt. In dit laatste geval worden vb grote gebieden in de zon vrijgemaakt van andere vegetatie. Nochtans levert een koffieplant betere bonen op onder het natuurlijke schaduwdek van hoger groeiende planten, hun natuurlijke habitat. Koffie Arabica ontstond lang geleden dan ook in de weinige bosrijke gebieden van Ethiopië.
Boeren snijden dus meer grond aan en doen dat ook niet altijd op een manier die goed is voor de bodem of de planten en de vegetatie errond. Dit leidt tot slecht grondbeheer, bodemerosie en bossen die verdwijnen en een vermindering van de biodiversiteit, wat op hun beurt leidt tot overstromingen en bijdraagt aan de klimaatverandering. Diezelfde klimaatverandering die er voor zorgt dat koffie binnenkort op bepaalde plaatsen niet meer te telen valt omdat de omstandigheden zo veranderd zijn. En die dus het voortbestaan van koffie zoals wij het kennen bedreigt.
Onze producenten zijn dus kwetsbaar, en daarom ondersteunen we hen met verschillende initiatieven die er voor zorgen dat deze boeren een correcte prijs krijgen. We helpen hen ook met het opzetten van coöperatieven die voorzien in betere werkomstandigheden, zekerheid en representatie. Boeren leren bij over een goed bodem- en waterbeheer. Vrouwelijke boeren worden verenigd in Women Coffee Producers’-programma's, die zeer belangrijk zijn, want zij zijn nog kwetsbaarder. Hierdoor ontvangen ze bijscholing, wordt hun representatie in de koffiewereld verbeterd en hebben we een betere toegang tot de zorg en andere belangrijke instanties. Een alomvattende benadering dus, want dat is de enige weg om koffie en teler te beschermen.
Addendum:
De afgelopen jaren zijn de prijzen op de koffiebeurzen gestegen als gevolg van een grotere vraag, speculatie over de toekomstige oogstopbrengst, moeilijkheden op de wereldmarkt (Amerikaanse tarieven) en aanhoudende conflicten. Je zou denken dat de producenten profiteren van deze prijsstijging, maar dat is helaas niet het geval. Veel actoren profiteren van deze prijsstijgingen, maar koffieproducenten niet. Om deze reden gaan we net partnerschappen aan met initiatieven Bean Voyage (through Falcon Coffees) en Semilla Coffee. Ze bieden boeren niet alleen een correcte prijs, ze verzekeren hen ook stabiliteit in termen van jaarlijkse aankoopzekerheid en toegang tot training.
Maar als we willen dat de situatie drastisch verandert in het voordeel van de producenten, moeten ook de grote koffiebedrijven in actie komen. Wij vragen de grote koffiebedrijven dan ook om ons te volgen en de prijs die zij betalen voor groene bonen te verhogen. Alleen dan zullen we de werk- en leefomstandigheden van koffieboeren ea in de wereld kunnen verbeteren, kunnen we klimaatverandering helpen tegengaan en de kwaliteit van de koffie blijven garanderen. Ik zal nog een stapje verder gaan: het is onze verdomde plicht als koffiemakers. Ga mee de uitdaging aan!